⌈ XAVIAN jest firmą specjalizującą się w produkcji kolumn. Założona została przez ROBERTO BARLETTĘ, z pochodzenia Włocha, w czeskiej Pradze, w roku 1997. Jej nazwa pochodzi z greckiej mitologii – „Xavian” to święte miejsce dla muz, uważane za źródło inspiracji. Testujemy większą wersję jej kolumn Unica, model GRANDE UNICA. ⌋

ŻE WŁOCHY IDĄ W ZŁYM KIERUNKU i jest coraz gorzej, że kocha Davida Sylviana, w szczególności płytę Secrets of the Beehive, że przypominam mu Anglika, że wciąż pasjonuje go projektowanie kolumn, ale tych tańszych, że jest miłośnikiem płyt Compact Disc, że w wieku pięćdziesięciu trzech lat został dziadkiem i że ma teraz lat pięćdziesiąt sześć, że kolumny, które do mnie przywiózł to jego własny egzemplarz, na którym gra teraz w domu, że podoba mu się Kraków, że nie miał pojęcia, iż to tutaj jest muzeum, w którym można zobaczyć Damę z gronostajem Leonarda da Vinci i że „to” czy „tamto” - z rozmowy z Roberto Barlettą, którą odbyłem, kiedy przywiózł mi do recenzji kolumny Grande Unico swojej firmy Xavian, dowiedziałem się więcej niż przez ostatnich kilkanaście lat kontaktów.

Może dlatego, że Roberto, bo to był ten moment, kiedy przeszliśmy na „ty”, jest wyjątkowo spokojnym człowiekiem. Takim, który najpierw słucha, a dopiero potem mówi, czym nie przystaje do stereotypu Włocha, którym jest z urodzenia, i w czym bardziej przypomina… Czecha. Szukałem czegoś innego, ale nie znalazłem, przepraszam. I może właśnie jego opanowaniu, rezerwie i braku narowistości można przypisać fakt, że dopiero teraz to wszystko dla mnie „wybuchło”.

Roberto należy do niewielkiej włoskiej „kolonii” w stolicy naszych południowych sąsiadów. Nie jest w niej sam, bo warto przypomnieć małżeństwo Riccardo Krona i Eunice Kron, właścicieli firmy KR Audio, czy Moreno Conti, produkującego stoliki audio pod marką Solidsteel. Ciekawy wybór, prawda? Jak sądzę chodziło o coś w Pradze, co przyciągało tam ludzi kultury, filmowców (ma tam miejsce duża część akcji pierwszej części serii Mission: Impossible, amerykańskiego filmu szpiegowskiego z 1996 w reżyserii Briana De Palmy) i innych. Myślę, że kolejnym takim miejscem w tej części Europy będzie Kraków.

▒ Grande Unica

KOLUMNY GRANDE UNICA należą do serii Natura i są w niej jednym z pięciu modeli. Są to niewielkie, zgrabne, wolnostojące konstrukcje czeskiej firmy Xavian. Mają one konstrukcję dwudrożną, trzygłośnikową, z obudową typu bas-refleks. Obudową, dodajmy, w całości wykonaną z drewna dębowego i złożoną z klepek w taki sposób, że jej krawędzie są zaokrąglone. Znamy to z wcześniejszych kolumn Xaviana (model Perla, test → TUTAJ), jak i produktów Sonus Faber (Minima Vintage, test → TUTAJ), Chario (Nobile) i – w bardziej kanciastym wydaniu – Diapason (Micra III Excell).

OBUDOWA • Model wolnostojący wykorzystuje wszystkie rozwiązania z modelu „baby”, dodając do tego większą objętość obudowy oraz dodatkowy głośnik nisko-średniotonowy. Czytamy o nim:

Kolumny mają mieć częstotliwość przenoszenia od 48 do 20 000 Hz, impedancję nominalną 4 Ω, i skuteczność 93 dB. Jak czytaliśmy materiałach przysłanych w styczniu tego roku, kiedy to miały premierę, Grande Unica zostały stworzone z myślą o „normalnych” pomieszczeniach i „normalnym” słuchaniu muzyki. Mają być łatwe w ustawieniu, również blisko ścian. Jak mówi Roberto, najlepiej grają w normalnej odległości od tylnej ściany, nawet 10-20 cm, „bez konieczności skomplikowanej konfiguracji lub ustawiania”. Jak mówi dalej, parametry kolumn zostały dostrojone tak, aby Grande Unica „mogły z łatwością współpracować z każdym wzmacniaczem”; więcej → TUTAJ.

PRZETWORNIKI • Przetworniki użyte w tych kolumnach zostały wyprodukowane według specyfikacji producenta we Włoszech pod marką AudioBarletta, w systemie OEM; zostały opracowane wspólnie przez Roberto Barlettę i fabrykę, w której powstały. Wykorzystują inne zawieszenia, kosze i membrany niż głośniki firmy Scan-Speak, przetworniki stosowane przez Xaviana w poprzednich latach, ale mają takie same systemy napędowe.

Wysokie tony obsługuje ładna, 26 mm kopułka z nasączanego jedwabiu. Na jej plastikowym froncie naniesiono logo firmy, a na niewielkim magnesie naklejono karteczkę z symbolem. Niskie i średnie tony to z kolei domena dwóch 150 mm przetworników, z polipropylenowymi membranami i solidnymi odlewanymi koszami ze stopu aluminiowo-magnezowego. W ich systemach napędowych zastosowano miedziane pierścienie Faraday’a (ang. Faraday ring lub short-circuiting copper ring):

Obydwa głośniki zostały przykręcone wkrętami bezpośrednio do przedniej ścianki. Obudowy są wykonane ręcznie z litego bielonego dębu o grubości 23 mm w warsztatach w Hostivicach. Matowy lakier z domieszką naturalnego wosku ma podkreślać słoje drewna i sprawiać, że „każdy szczegół staje się wrażeniem wizualnym”. Czytamy o nich:

CAŁA RESZTA • Sygnał do kolumn doprowadzamy pojedynczymi zaciskami, dość prostymi, ale całkiem solidnymi. Okablowanie wewnętrzne poprowadzono plecionką z miedzi, a w zwrotnicy zastosowano podzespoły firmy Jantzen. Aby poprawić stabilność konstrukcji postawiono je na nieco większym cokole, lakierowanym na czarny kolor. Pod spodem znalazły się niewielkie krążki podklejone filcem, będące nóżkami. Ich wysokość regulujemy kluczem nimbusowym od góry, co jest naprawdę wygodne. Kolumny nie mają maskownic.

▓ ODSŁUCH

JAK SŁUCHALIŚMY • Kolumny Xavian Natura Grande Unica testowane były w systemie referencyjnym HIGH FIDELITY. Źródłem sygnału były: 1) odtwarzacz SACD Ayon Audio CD-35 HF Edition, 2) odtwarzacz plików Sforzato PMC-05EX z zegarem DSP-05EX oraz 3) gramofon Rega P8 z wkładką Denon DL-103R i przedwzmacniaczem RCM Audio Sensor Prelude IC. Xaviany były napędzane przez wzmacniacz tranzystorowy Soulution 710, a sygnał do nich prowadziły kable głośnikowe Siltech Triple Crown.

Kolumny stanęły w odległości 245 cm od miejsca odsłuchowego i 225 cm od siebie, licząc od ich osi pionowej, tam gdzie – stojące tam na co dzień – Harbethy M40.1. Od tylnej ściany znajdowały się w odległości 85 cm, również od ich osi i górnej krawędzi. Kolumny były skręcone niemal bezpośrednio na miejsce odsłuchowe, ale z lekkim przekrosowaniem – ich osie krzyżowały się jakieś dziesięć centymetrów przed moją głową, lepiej wówczas pokazywały wysokie tony.

‖ Roberto ustawia kolumny w pokoju odsłuchowym HIGH FIDELITY

» PŁYTY UŻYTE W TEŚCIE ⸜ wybór

→ COMPACT DISC
• FRANK SINATRA, Sinatra Sings Gershwin, Columbia/Legacy/Sony Music Entertainment 507878 2, CD ⸜ 2003.
• PETER, PAUL AND MARY, In The Wind, Warner Bros. Records/Audio Fidelity AFZ 181, „Limited Edition No. 0115”, SACD/CD ⸜ 1963/2014.
• PATRICIA BARBER, Companion, Premonition Records/Mobile Fidelity Sound Lab UDSACD 2023, SACD/CD ⸜ 1999/2003, więcej → TUTAJ.

→ PLIKI
• RUFUS WAINWRIGT, Rufus Wainwrigt, Dreamworks Records/UMG Recordings/Tidal, FLAC 16/44,1 ⸜ 1998.
• JEFF PARKER, ETA IVtet, Like Sweamwear (part one), Anthem/Tidal, FLAC 24/96 ⸜ 2026.
• GABRIELLE CAVASSA, Prisioner of Love, UMG Recordings/Tidal, FLAC 24/96 ⸜ 2026.

→ LONG PLAY
• THELONIOUS MONK, GERRY MULLIGAN, Mulligan Meets Monk, Riverside Records/Analogue Productions AJAZ 1106, „Fantasy 45 Series”, 2 x 45 180 g LP, ⸜ 1957/2004.
• THE BEATLES, Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club, Apple Records/Gold Note DT-01, Limited Edition № 82/500, 180 g LP, ⸜ 1967/2016.
• JEAN-MICHEL JARRE & TANGERNE DREAM, Zero Gravity, The Vinyl Factory VF184, 45 rpm 180 g LP, więcej → TUTAJ.

DODANIE DRUGIEGO GŁOŚNIKA nisko-średniotonowego do konstrukcji podstawkowej i powiększenie jego objętości przez wydłużenie podstawy aż do podłogi wydawałoby się zaproszeniem do powiększenia basu, do łojenia niskimi częstotliwościami, których z modeli półkowych nie da się uzyskać, prawda? – Nie, właśnie że nie, nie o to w tym chodzi. Roberto Barletta to wie.

Jego nowe kolumny nie są więc kolumnami Unica z dużym basem. Traktowałbym je bardziej tak, jakby to były jego podstawkowe kolumny, ale dysponujące o wiele większym wolumenem i dynamiką. Podejście niby podobne, a tak inne. To rozróżnienie oddziela fajnie brzmiące kolumny od kolumn naprawdę udanych, zawodowych. A Grande Unica takie właśnie są – dopracowane, przemyślane i „skończone”.

Ich klasę słychać, na przykład w tym, jak znikają z pokoju. Absolutnie. Robią to równie dobrze, wręcz „magicznie”, jak maleńkie kolumny podstawkowe w rodzaju Harbethów P3ESR XD2 i innych tego typu modeli, produkowanych na licencji BBC. Wokal FRANKA SINATRY z ˻ 2 ˺ I’ve Got a Crush on You, utworu zarejestrowanego w 1948 roku na 16” krążku „master” Transcription Disc, dochodził dokładnie, wręcz idealnie spomiędzy kolumn, nieco za linią łączącą głośniki, ale w intymny, namacalny sposób.

Z kolei trąbka pokazana była nieco dalej, a orkiestra całkiem daleko. Wszystko było przy tym czytelne, dobrze definiowane, ale i duże. Kiedy Roberto słuchał ze mną tego utworu, w moim systemie, nie mógł uwierzyć, że to nagranie monofoniczne, a nie jakieś „czary-mary” z przesuwaniem fazy. A przecież nie są. Zagrało to tak, a nie inaczej, ponieważ jego kolumny pokazały te wszystkie wydarzenia w dużej przestrzeni, w sposób, który realnie oddawał – na ile to możliwe z odtworzenia – skalę dźwięku, wielkość brył instrumentów.

Także kolejny na płycie Sinatra Sings Gershwin utwór ˻ 3 ˺ Embraceable You, starszy o pięć lat, a dźwiękowo z zupełnie innej epoki, o znacznie węższym paśmie przenoszenia i wyższych szumach, wybrzmiał w trybie, który kazał mi słuchać kolejnych utworów z tego krążka, a które bardzo rzadko brzmią dobrze. Są bowiem lekkie tonalnie i z ostrym atakiem.

Xaviany pokazały ich niedomagania od razu, to są b>bardzo precyzyjne kolumny. Ale jednocześnie nie znęcały się nad nimi, a raczej wciągały w swój świat. Oferują one dokładny atak i wysoką selektywność, to jasne, ale też dobre (nie ‘wysycone’ ale właśnie takie – ‘dobre’) wypełnienie, które nadaje wszystkiemu skalę i wagę. I właśnie w ten sposób jest w nich realizowane „poszerzenie”, któremu służy dodatkowy głośnik i większa obudowa. Są precyzyjne, ale też wystarczająco głębokie tonalnie, aby przekaz był wiarygodny.

Być może dlatego, na pierwszy rzut oka, nie będą to kolumny, które przykują do siebie uwagę. A przechodząc obok nich obojętnie popełnilibyśmy błąd. Usiądźmy w „sweet spocie”, podłączmy do nich fajny wzmacniacz i dobre źródło, a usłyszymy pełnię, moc, mnóstwo dźwięków. Bez ocieplania, to nie jest ten przypadek, ale z mocnym wypełnieniem. No i z doskonałym obrazowaniem.

Co wyszło, na przykład, w utworze ˻ 1 ˺ Very Last Day z płyty PETER, PAUL AND MARY, In The Wind, wydanej w 2014 na płycie SACD. Pochodzące z 1963 roku nagranie ma typową dla rejestracji trzyścieżkowych orientację: pełne lewo – środek – pełne prawo. Xaviany pokazały ten rozstrzał bezbłędnie, ale też wypełniły pole między wykonawcami przez pokazanie ich brył w duży sposób, bez sztucznej separacji Oczywiście – to były dynamiczne, rozdzielne źródła dźwięku. Ale też takie, które kreowały coś wspólnego, harmonię, muzykę.

▲ Słuchamy z…

ROBERTO BARLETTA

JESTEM ABSOLUTNIE ZASKOCZNY tym, co usłyszałem. Muszę się przyznać, że nigdy wcześniej nie słyszałem tych kolumn grających tak dobrze. Nawet nie wiedziałem, że mogą tak zagrać… Pierwszy raz słyszę muzykę z Grande Unica brzmiącą w tak doskonały sposób.

Najwyraźniej system „High Fidelity” jest doskonale zbalansowany, słychać mnóstwo czasu poświęconego na jego dopieszczanie. Jakość dźwięku każdego komponentu, który się w nim znajduje musi być wyjątkowa, unikatowa. Mówię tak dlatego, że my przecież również mamy wysokiej klasy system u siebie w firmie, ale ten dźwięk… (tu Roberto uśmiecha się i na chwilę zamyśla – red.) …jest po prostu niesamowity.

Usłyszałem tu, po raz pierwszy, wiele rzeczy. W tym dźwięku jest mnóstwo „drajwu”, mocy, napędu. A przede wszystkim energii i „żywiołowości”, ale bez agresji czy napastliwości. To jest coś absolutnie rzadkiego i nieczęsto spotykanego. Zazwyczaj wzmacniacze o wysokiej mocy brzmią trochę ostro, twardo, niezbyt przyjemnie. A w tym systemie, tak to słyszę, wszystko jest na właściwym miejscu, ma właściwy balans, ma również właściwą ilość energii. To także bardzo plastyczny dźwięk, po prostu: Wow!

Największe wrażenie zrobiły na mnie dwie płyty z tych, których słuchaliśmy: Patricia Barber, cóż za dźwięk!, a także Chet Baker (Roberto mówi o płytach, odpowiednio, Companion oraz Chet Baker Sings, ta ostatnia w wersji Test Press SACD – red.). Bardzo dobrze zagrała również płyta „Polish Jazzu”, nie znałem wcześniej tej serii (mowa o ANDRZEJ KURYLEWICZ QUINTET Go Right z płyty Master CD-R – red.).

To, co mi się w nich spodobało przede wszystkim to: organiczność. Piękne były: plastyka, naturalność tego dźwięku, z ogromną ilością informacji o wyraźnej średnicy, bez zacieniania elementów. No i jeszcze – ten bas. Zarówno kontrabas, jak i gitara basowa były tak doskonałe, że czułem się jak w SPA, na terapii. To był dźwięk, który bardzo łatwo zrozumieć i przyjąć. Tym bardziej, że w każdym momencie, w którym potrzebowałeś energii ona tam była, tyle ile chciałeś i tyle ile akurat było jej potrzeba.

Muszę powiedzieć, że taki miałem też pomysł na same głośniki, nawet jeśli tego tak dobrze u siebie nie słyszałem. Chciałem dać ludziom coś, co nie jest zbyt komercyjne, z dużym basem, mocnymi wysokimi tonami – jednym słowem nie chciałem kolumn, które brzmią tak, jakby w systemie był zapięty „loudness”. Tego typu podkolorowania bardzo mnie męczą. Moim marzeniem było zaoferować coś w cenie 2000 euro, co będzie naprawdę wyjątkowe. I, taki bonus, z piękną obudową.

Muszę powiedzieć, że jestem szczęściarzem, ponieważ mogę robić to, co naprawdę kocham. Unica i Grande Unica są kolumnami, które pozwalają poczuć respekt dla muzyki. ‖ RB

TESTOWANE KOLUMNY GRAJĄ RACZEJ w pełny niż gęsty sposób. To znaczy gorący barwowo, ale nie ocieplony ani dopalony. No właśnie, testowane kolumny wydają się niezwykle wyrównane tonalnie, ale wcale nie są „chude”. To, naprawdę, jakbyśmy wzięli, już wspomniane, kolumny BBC i je powiększyli, poprawiając ich stereoskopię oraz zachowując dynamikę. Grande Unica są bowiem żywiołem. W tym sensie, że transfer energii jest z nimi natychmiastowy. Żadnego spowolnienia i zawoalowania, zero opóźnień. Tak objawia się właśnie energetyczność w parze z wypełnieniem.

Jest to, zapewne, pochodna doskonałej fazowości, wyrównania czasowego przetworników. Z osobna, ani energetyczność, ani wypełnienie, tego nie gwarantują. Precyzja, z jaką kolumny pokazują źródła pozorne jest więc wyjątkowa. I to niezależnie od tego, z jakiego źródła korzystamy. Dlatego i pliki grane z odtwarzacza Sforzato, jak ˻ 3 ˺ April Fools RUFUSA WAINWRIGTA, czy niebywały singiel Like Sweamwear (part one) JEFFA PARKERA i ETA IVtet, a potem ˻ 1 ˺ Prisoner of Love GABRIELLE CAVASSA, wszystkie kawałki, które grałem z Xavianami w ten sposób brzmiały z jednej strony w pełny sposób, a z drugiej – precyzyjny.

Kolumny zdają się nie zważać na źródło, z którego gramy. Pokazują jego klasę, nie ma wątpliwości, że CD i SACD grają lepiej niż pliki, nie są to jednak różnice dojmujące. Także przejście na płyty LP w żaden sposób nie ociepliło tego brzmienia. ˻ A-2 ˺ With A little Help From Your Friend, utwór pochodzący z płyty THE BEATLES Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club, zabrzmiał więc w otwarty i nośny sposób. Tak, było to bardziej zaokrąglone brzmienie niż z nośnikami cyfrowymi, ale ani przez to lepsze, ani gorsze, po prostu – inne.

Na sam koniec, żeby jeszcze raz przyjrzeć się temu, jak kolumny radzą sobie z basem, wróciłem do plików i do playlisty na Tidalu, którą zatytułowałem All that bass. Tak, jak myślałem – niskie dźwięki nie schodziły jakoś wyraźnie nisko, bas-refleks nie pompował, a konstrukcje pozostały w pełnej zgodzie z resztą pasma. Tak, było niżej, ale nie była to pełnia namacalna. Raczej świetnie kontrolowany średni bas, podobny do tego, jaki otrzymujemy z konstrukcji zamkniętych. No, może nieco bardziej mięsisty, ale równie dynamiczny.

▒ Podsumowanie

NOWE KONSTRUKCJE XAVIANA stawiają na szczerość i prawdę. Bardzo elegancką, niemal „wypolerowaną”, ale jednak – szczerość. Otrzymamy z nimi wyjątkowo dokładny w przestrzeni i czasie obraz dźwiękowy. Energetyczny, bardzo szybki i precyzyjny. Poza tym pełny i kolorowy barwowo. Nigdy zbyt chudy, a na pewno nie jasny.

Kolumny wydają się łatwe do wysterowania, dlatego można zaszaleć ze wzmacniaczami lampowymi, nawet o niskiej mocy. Jeśli jednak damy im poczuć duży prąd, odwdzięczą się jeszcze większą swobodą i dynamiką. Są bowiem bardzo dynamiczne i swobodne w budowaniu dużych obrazów.

Mają też taką właściwość, że swobodnie przechadzają się wśród źródeł dźwięku. Z lepszymi dostaniemy więcej, ale nie będzie to „więcej” dyskryminujące czy wykluczające. Kolumny nas poinformują o tym, że płyta Crystal Dicsc jest wyjebutna, ale też pozwolą w spokoju posłuchać wczesnego wydania na CD płyty Synchronicity THE POLICE.

Otrzymujemy więc konstrukcje prawdziwe, wierne, ładne, ułożone. Bez ocieplania – mocniej w tym kierunku szły podstawkowe Unica – za to z dużym, jak na tę wielkość obudowy, wolumenem. Przede wszystkim ultra dynamiczne, stereoskopowe i znikające z pokoju. Fajne, po prostu bardzo fajne konstrukcje, które obłędnie przy tym wyglądają. ‖ WP

▒ Dane techniczne (wg producenta)

Pasmo przenoszenia (-3 dB): 48 – 20000 Hz
Impedancja nominalna: 4 Ω
Częstotliwość podziału zwrotnicy: 2870 Hz
Czułość (2,83 V/1 m): 93 dB
Zalecana moc wzmacniacza: 30 – 100 W

Przetworniki: AudioBarletta wyprodukowane we Włoszech
Obudowa: drewno dębowe o grubości 23 mm
Komponenty w zwrotnicy: firma Jantzen
Wymiary (wys. x szer. x gł.); 900 x 200 x 280 mm
Waga (szt.): 17,5 kg

Test powstał według wytycznych przyjętych przez Association of International Audiohile Publications, międzynarodowe stowarzyszenie prasy audio dbające o standardy etyczne i zawodowe w naszej branży; HIGH FIDELITY jest jego członkiem-założycielem. Więcej o stowarzyszeniu i tworzących go tytułach → TUTAJ.

→ www.AIAP-online.org