⌈ FIRMA AB-Tech została założona przez Alexandra Bladeliusa, syna Mike'a Bladeliusa, i rozpoczęła działalność około marca 2022 r., kiedy to wprowadziła na rynek swój pierwszy produkt, REN Ethernet Isolato. Specjalizuje się w produktach służących do poprawy przesyłu plików i sygnału audio – głównie związanych z plikami. ⌋

MYŚLĘ, ŻE ALEXANDER BLADELIUS dobrze wypunktował główne problemy współczesnych systemów audio: zanieczyszczenie śmieciami w postaci szumów wysokoczęstotliwościowych. Są one dokuczliwe zarówno w domenie analogowej, jak i cyfrowej, jednak to ta druga wydaje się trudniejsza do „ogarnięcia”. Dzieje się tak dlatego, że wśród inżynierów i na „akademii” wciąż nie ma konsensusu co do tego, jak właściwie modyfikują one sygnał audio i na ile są szkodliwe.

To, że są – wiadomo, to podstawy. Jednak już interpretacja pomiarów i ich przełożenie na realne zmiany w dźwięku to wciąż, w dużej mierze, terra incognita i pole to działań zarówno inżynierów poszukujących odpowiedzi, jak i naciągaczy oraz nieuczciwych producentów. Co nie powinno być jednak powodem do wyniosłej odmowy uczestnictwa w tym biegu. Aby dojść do jakichkolwiek wyników, należy podjąć się tego wysiłku i połączyć z sobą wiedzę, bazującą na – tak zwanym – stanie badań oraz wyniki prób odsłuchowych, czyli badań przez ogląd, będących podstawowym sposobem uprawiania nauki.

Rozwiązania stosowane w audio rzadko kiedy są dla naszej dziedziny ekskluzywne i zazwyczaj są zmodyfikowanymi patentami, które już zostały wcześniej przetestowane. Ale zawsze, ale to zawsze są one modyfikacjami. Doświadczenie uczy, że mechaniczne przeniesienie tych produktów do systemu audio nie przynosi spodziewanych rezultatów, a często wręcz szkodzi. Jako przykład przytaczam zazwyczaj historię filtra napięcia zasilającego Acoustic Revive RPC-1K. Nie zaszkodzi, jeśli zrobię to po raz kolejny.

Układ filtra RPC-1K jest oparty na badaniach pana JUNA SHIBATY. Pan Shibata-san jest niezwykle ciekawą postacią – to człowiek, który opracował prototyp optycznej myszki komputerowej pracującej za pomocą podczerwieni, z której korzystamy dzisiaj niemal wszyscy. Podczas pracy nad nią okazało się, że w rozwoju prototypu bardzo przeszkadzają mu szumy wysokoczęstotliwościowe w liniach zasilających AC. Jak pisałem przy okazji testu pierwszej wersji filtra, w oparciu o swoje spostrzeżenia pan Shibata-san zbudował filtr, który te zakłócenia eliminował.

Podobnie jest z filtrami LAN. Od strony technicznej to nic nowego, tego typu produkty stosuje się standardowe wszelkich systemach sieciowych (komputerowych) podatnych na zakłócenia. Przemysłowe rozwiązania słabo jednak się sprawdzają w audio. Na szczęście są w naszej branży producenci, którzy się podjęli tego wyzwania – z sukcesami, dodajmy. Firmy te mają wieloletnie doświadczenie w produktach tego typu, współpracują zazwyczaj z lokalnymi uniwersytetami i inżynierami związanymi z przemysłem.

Ale są też tacy, którzy bazująca swojej wiedzy i doświadczeniu, wspomaganych dobrym słuchem. Wśród nich najważniejsze, przynajmniej dla mnie, wydają się: japońska firma Acoustic Revive, polska JCAT i amerykańska Audioquest, a dużą aktywność na tym polu wykazują również brytyjskie firmy Ifi Audio oraz – English Electric.

AB-Tech ładnie się w tę elitarną grupę wpisuje.

▲ Kilka prostych słów…

ALEXANDER BLADELIUS
właściciel, konstruktor

zdjęcia AB-Tech

⸜ Alexander Bladelius w czasie wystawy Audio Video Show 2020 w Warszawie

MOJE DZIECIŃSTWO nie było takie jak większości dzieci. Dorastałem wśród wzmacniaczy bez górnych ścianek, które leżały na podłodze w celu wygrzania, słuchałem muzyki w pokoju odsłuchowym, a wakacje spędzałem w miastach, w których odbywały się targi audio. Jako dziecko bardziej niż cokolwiek innego interesowało mnie słuchanie muzyki. Pamiętam, że od najmłodszych lat pomagałem w odsłuchiwaniu różnych prototypów, aby określić, co powinno trafić do produkcji, a później zacząłem pracować w firmie Bladelius. Dopiero w wieku dwudziestu kilku lat zacząłem coraz bardziej angażować się w prace rozwojowe.

⸜ Wczesny prototyp filtra REN, jeszcze w obudowie z drewna

Marka AB Tech powstała, ponieważ potrzebowaliśmy czegoś, co poprawiłoby jakość dźwięku podczas pokazów (gdzie zawsze jest dużo, różnego rodzaju szumów). Wymyśliłem więc izolator Ethernetowi, który by je eliminował i likwidował przy okazji problemy z uziemieniem. Nigdy nie miało to być produkt, który trafi do produkcji, ale opinie, które otrzymałem, były tak pozytywne, że postanowiłem spróbować i wprowadziłem na rynek pierwszy produkt o nazwie REN.

⸜ Właściwa, aluminiowa obudowa filtrów REN

Kilka lat i kilka różnych produktów później chciałem sprawdzić, czy da się ulepszyć ten pierwszy produkt. Nowy izolator sieciowy STILL to zupełnie nowa konstrukcja z wielostopniową izolacją galwaniczną (która znacznie obniża poziom szumu w każdym stopniu) zarówno dla ścieżek sygnałowych, jak i uziemienia, oraz filtrem wysokich częstotliwości eliminującym szumy. Eliminuje to jitter, zakłócenia elektromagnetyczne, zakłócenia radiowe i artefakty pętli uziemienia, zapewniając, że przekazywany jest wyłącznie rzeczywisty sygnał.

⸜ Dla porównania, obudowa filtra Still z produkcji

Za pomocą umieszczonych z tyłu przełączników użytkownik może wybrać między pełną a „luźną” izolacją, a także wybrać wejście lub wyjście jako odniesienie uziemienia. Pozwala to użytkownikowi dostosować urządzenie do potrzeb swojego systemu i uzyskać najlepszy możliwy dźwięk. »AB

▓ Still

RZUT OKA NA NAJNOWSZY produkt AB-Tech, filtr LAN o nazwie Still, każe uważniej się tej firmie przyjrzeć. Choć t bowiem produkt przez wielu określany jako akcesorium, jest wykonany tak, jak każda inna pełnoprawna część systemu audio.

Still służy do tłumienia szumów wysokoczęstotliwościowych sieci LAN. Zaprojektowany jest jako interfejs pomiędzy routerem (lub przełącznikiem LAN) i odtwarzaczem/transportem plików. Wyciągając je ze skrzyni transportowej bierzemy do ręki solidny kęs aluminium. To niewielkie, ale solidnie wykonane, naprawdę ładne urządzenie o wymiarach 149 x 42 x 93 mm i zaskakująco ciężkie.

Ma ono dwa gniazda RJ45 (LAN), wejście i wyjście. Pomiędzy nimi znalazły się dwa przełączniki, które poszerzają jego funkcjonalność i mają nam pomóc go dopasować do konkretnego systemu. Przełącznik nr 1 pozwala na wybór punktu odniesienia dla ekranowania (wejście – „IN” lub wyjście – „OUT”), umożliwiając użytkownikom zdefiniowanie punktu odniesienia uziemienia, aby „zoptymalizować tłumienie szumów i stabilność systemu”.

Z kolei przełącznik nr 2 daje wybór poziomu izolacji („Loose” lub „Full”), umożliwiający użytkownikom „dostosowanie stopnia separacji sygnału w celu uzyskania jakości przesyłu w różnych środowiskach audio”. W krótkiej instrukcji obsługi Alexander pisze, że najlepiej zacząć od ustawień „OUT” i „Full”, a potem aby eksperymentować z różnymi kombinacjami.

Cechą rozpoznawczą firmy AB-Tech, od samego początku, była duża waga przykładana przez Alexandra, głównego inżyniera i założyciela firmy, do mechanicznych aspektów jego produktów. To nie są plastikowe filtry Acoustic Revive czy metalowe, ale niewielkie produkty iFi Audio, Audioquest i innych tego typu producentów. Still jest inny.

I zanim zaczniemy kręcić nosem, przypomnijmy sobie, ile wydajemy na redukcję drgań w systemach audio, a wtedy ustawi się to nam we właściwej perspektywie. Dlatego informacja o tym, że układ elektroniczny jest zalewany żywicą, która go izoluje od obudowy, nie powinna być zaskoczeniem. Współcześnie to rzadko spotykana metoda, ponieważ utrudnia serwisowanie, ale kiedyś popularna wśród producentów kolumn głośnikowych, którzy w ten sposób chronili zwrotnice.

Still jest niewielki, ale jak na pasywne urządzenie – naprawdę duży. I, to naprawdę fajne, przypomina potężne wzmacniacze firmy Bladelius, zarówno przez proporcje, jak i otwory wyglądające jak radiatory w modelu Oden II Class-A tej firmy; więcej o tym urządzeniu → TUTAJ. O obudowie filtra producent pisze:

Powtórzę: przesada? – Nie wydaje mi się…

Urządzenie jest dostarczane nie w byle jakim papiórku, a w sztywnej walizeczce, podobnej do tej, w której wraz z Dirkiem Sommerem wręczamy nagrody Statement in High Fidelity, a pasjonaci strzelectwa przewożą pistolety. A ponieważ przypadków nie ma, w tym roku wspomnianą nagrodę otrzymał tata Alexandra, Mike Bladelius; więcej → TUTAJ.

AB-Tech Still to dojrzały, bardzo dobrze wykonany produkt. I naprawdę drogi…

▓ ODSŁUCH

JAK SŁUCHALIŚMY • Filtr AB-Tech Still był testowany w systemie referencyjnym HIGH FIDELITY. Pliki były grane z odtwarzacza Lumin X2. Sygnał do niego był prowadzony prosto z routera FunBox 3.0 kablem LAN Acoustic Revive LAN-Quadrant Triple-C WB (system ˻ I ˺). Po wpięciu filtra Still do systemu sygnał biegł do niego z routera i takim samym kablem do odtwarzacza plików.

System testowy wyglądał więc w ten sposób:

SYSTEM ˻I ˺

router FunBox 3.0
↕
kabel LAN ‖ Acoustic Revive LAN-Quadrant Triple-C WB
↕
odtwarzacz plików ‖ Lumin X2
⇊
interkonekt analogowy ‖ Siltech Single Crown
⇊
przedwzmacniacz ‖ Ayon Audio Spheris Evo

SYSTEM ˻II ˺

router FunBox 3.0
kabel LAN ‖ Acoustic Revive LAN-Quadrant Triple-C WB
↕
filtr TA-Tech Still
↕
kabel LAN ‖ Acoustic Revive LAN-Quadrant Triple-C WB
odtwarzacz plików ‖ Lumin X2
⇊
interkonekt analogowy ‖ Siltech Single Crown
⇊
przedwzmacniacz ‖ Ayon Audio Spheris Evo

⸜ VERA LYNN, Silver Memories: Our Vera, Decca Music Group/Tidal, FLAC 16/44,1 ⸜ 2016.
⸜ DAFT PUNK, Random Access Memories, Columbia Records/Tidal, FLAC 24/88,2 ⸜ 2013.
⸜ ART BLAKEY AND THE JAZZ MESSENGERS, Moanin’, Blue Note/Tidal, FLAC 24/192 ⸜ 1959/2019.
⸜ CANNONBALL ADDERLEY, Somethin’ Else, Blue Note Records/Tidal, FLAC 24/96 ⸜ 1958/2012.
⸜ RADIOHEAD, Kid A, XL Recordings/Tidal, FLAC 16/44,1 ⸜ 2000.
⸜ MARCONI UNION, TWONLEPRMX, Just Music/Tidal, FLAC 24/44,1 ⸜ 2026.

PRAWDĘ MÓWIĄC spodziewałem się, że filtr AB-Tech da efekty zbliżone do tego, co oferują przełączniki LAN. Ostatecznie w obydwu przypadkach chodzi o „kondycjonowanie” sposobu w jak są przesyłane pliki audio i usuwanie z nich artefaktów, głównie szumów. Ciekawe, ale Still zrobił coś innego niż, dla przykładu, przełączniki Xact czy Silent Angel, które słuchałem w swoim systemie.

Przede wszystkim dźwięk z filtrem nie był cieplejszy. Tak, to było przyjemniejsze brzmienie, ale nie przez wygaszenie „mory” z szumów, co jest przypadkiem przełączników LAN. Tutaj tego też nie było, ale balans tonalny się nie zmienił. Miałem wręcz wrażenie, że przekaz się otworzył. To absolutnie subiektywne wrażenie, ponieważ głos VERY LYNN z archiwalnego nagrania ˻ 2 ˺ We’ll Meet Again, pochodzącego jeszcze z 1939 roku, był gładszy, ładniejszy, ale też i dokładniejszy. To znaczy wyraźniej było zaznaczone to, że nie stała w jednym miejscu z orkiestrą czy, dołączającym za chwilę, chórem.

Mogłem więc słuchać muzyki nieco głośniej bez przykrego efektu „krzykliwości”, która ze starszymi nagraniami potrafi dać w kość. Ale tylko jeśli coś w systemie (lub transferu nagrania) poszło nie tak. W systemie bez filtra ze Szwecji wokal Lynn brzmiał doskonale. Miał energię, ładne frazowanie, nie był przygaszony. Ale ze Stillem nabrał ogłady – bo tak to chyba mogę nazwać. Nie przez zakrycie czegokolwiek, nie przez oczyszczenie tła, a przez większą rozdzielczość.

Przełączniki LAN również prowadzą dźwięk w tę stronę, ale inną drogą. Z testowanym filtrem zdaje się ona krótsza i prostsza. Jakbyśmy bez zmieniana charakteru nagrania dostawali wszystkiego więcej. Przede wszystkim, jak mówiłem, energii, ale również rozmachu. Tak, rozmach z filtrem był większy, podobnie jak namacalność dźwięku. Ta poprawiła się nie przez przybliżenie go do nas, to nie ten przypadek, a przez mocniejsze akcentowanie rozmachu, wyraźniejsze prowadzenie dźwięku jako całości.

To dlatego przetworzony wokal w ˻ 2 ˺ The Game of Love duetu DAFT PUNK z płyty Random Access Memories był z AB-Tech wyraźniejszy, bardziej angażujący. A i bas, wcześniej i tak już bardzo niski, zyskał na wypełnieniu. Nie zmieniło to balansu tonalnego, w mocy pozostaje to, co powiedziałem o nim na początku. Było tam jednak coś „bardziej” – nie „więcej”, a właśnie intensywniej. Jakby w basie przybyło dźwięków, a nie wypełnienia. Jakby doszło tam do nasycenia dźwięku, ale nie przez dopalenie.

Jak mi się wydaje to jest właśnie główna zasada działania tego filtra. Nawet z tak doskonałym odtwarzaczem jakim jest Lumin X2, to małe pudełeczko Alexandra daje efekt świeżości i pełni. I to bez „konturowania” brzmienia, ani też bez jego rozjaśniania. Tak też zabrzmiał ˻ 1 ˺ Moanin’ tytułowy utwór z płyty ARTA BLAKEY’a. Znam go naprawdę dobrze, ponieważ słucham go z różnymi urządzeniami od lat. I właśnie z nim to, co pisałem wyszło najlepiej.

Kiedy tuż przez pokazaniem się na wyświetlaczu odtwarzacza „jedynki” na pasku czasu uderza cały zespół Jazz Messengers, to uderzenie z filtrem w torze miało większą energię, było mocniejsze. Nie przeciągnęło dźwięku na jasną stronę, ale miałem wrażenie, jakby wszystko było wyraźniejsze, dokładniej wszystko przede mną się rozwijało. I nawet nie było to podkreślenie ataku. To da się zrobić dość prosto, wystarczy wymienić kabel zasilający AC na zwykły, „komputerowy”, a otrzymamy wyraźniejszy rysunek. Ale też dźwięk bez wypełnienia i płaski dynamicznie.

Z filtrem Still efekt wydawał się podobny, bo dźwięk był bardziej „zrywny”. Ale to było zupełnie coś innego, bo było też lepsze wypełnienie i różnicowanie. No i dźwięk by jakiś taki dojrzalszy. To ostatnie momentalnie wyszło, kiedy puściłem ˻ 1 ˺ Autumn Leaves z płyty CANNONBALLA ADDERLEY’a zatytułowanej Somethin’ Else (jak widać apostrofy odgrywały w tytułach jazzowych dużą rolę…). Fortepian Hanka Jonesa, wcześniej mocny i pełny, z filtrem w torze nabrał masy, podobnie jak sekcja rytmiczna Sama Jonesa i Arta Blakey’a.

Ciekawe, ale trąbka Davisa rozpoczynająca właściwy temat utworu, wydawała się delikatniejsza, jakby bardziej melancholijna. Myślę, że było w niej po prostu więcej emocji. To był bardziej nasycony i jednocześnie wyraźniejszy, bardziej energetyczny dźwięk. Słyszałem to za każdym razem, z każdym kolejnym utworem. Także z ˻ 1 ˺ Everything in Its Right Place grupy RADIOHEAD. Niski puls basu pod spodem, dość wysoki wokal Yorke’a, samplowane głosy po kanałach, atmosfera nadciągającego „czegoś” wokół mnie – to wszystko szwedzki filtr podkreślił i wydobył.

▓ Podsumowanie

TO NIEZWYKŁE jak wiele trzeba zrobić, aby odtwarzanie plików miało realny wymiar, aby otrzymać z nich dobry dźwięk. To zadanie niemal równie obciążające czas i budżet, jak praca przy gramofonie. Płyta CD wydaje się przy nich obydwu niemal bezobsługowa. Ale kiedy zrobimy to dobrze, efekty mogą być naprawdę doskonałe.

Filtr AB-Tech może nam w tym pomóc. Dodaje do dźwięku energię, moc i wyrazistość. Nie rozjaśnia go, a dopełnia. Wypełnia nawet, chociaż przecież nie zmienia się barwa dźwięku. Wypełnienie, a nawet dociążenie, które słyszałem muszą więc wynikać z większej ilość informacji, którą otrzymujemy. To po prostu lepsze granie, lepszy dźwięk, bardziej satysfakcjonujący przekaz.

W dodatku dzięki urządzeniu, które można wpiąć w system w dowolnym momencie bez zmiany jego (systemu) charakteru. Będzie po prostu lepiej. I ciekawiej. ●

Test powstał według wytycznych przyjętych przez Association of International Audiohile Publications, międzynarodowe stowarzyszenie prasy audio dbające o standardy etyczne i zawodowe w naszej branży; HIGH FIDELITY jest jego członkiem-założycielem. Więcej o stowarzyszeniu i tworzących go tytułach → TUTAJ.

→ www.AIAP-online.org